มาตรฐานด้านการป้องกันอัคคีภัย

เรื่อง การป้องกันและระงับอัคคีภัยในสถานประกอบการเพื่อความปลอดภัยในการทำงานสำหรับลูกจ้าง

1.
ต้องจัดให้มีช่องทางผ่านสู่ทางออกซึ่งมีความกว้างไม่น้อยกว่า 1.10 เมตร ในกรณีคนงานเกิน 50 คนต้องเพิ่มความกว้างขึ้นอีก 60 เซนติเมตรหรือเพิ่มทางออกอีก 1 ช่องทาง
2.
ระหว่างเครื่องจักรต้องจัดให้มีช่องทางผ่านสู่ทางออกซึ่งมีความกว้างไม่น้อยกว่า 80 เซนติเมตร
3.
ให้มีทางออกอย่างน้อย 2 ทางทุกชั้นที่สามารถอพยพลูกจ้างออกได้ทั้งหมดในเวลาไม่เกิน 5 นาทีโดยปลอดภัย
4.
ทางออกฉุกเฉินต้องอยู่ห่างจากจุดทำงานไม่เกิน 15 เมตรสำหรับสถานที่ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยอย่างร้ายแรง และ 30 เมตรสำหรับสถานที่ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยปานกลางอย่างเบา
5.
อัตราส่วนปริมาณน้ำที่สำรองต่อเนื้อที่อาคารเป็นไปตามตารางต่อไปนี้

เนื้อที่
ปริมาณน้ำสำรองที่ใช้
ไม่เกิน 250 ตารางเมตร
9,000 ลิตร
เกิน 250 ตารางเมตร ไม่เกิน 500 ตารางเมตร
15,000 ลิตร
เกิน 500 ตารางเมตร ไม่เกิน 1,000 ตารางเมตร
27,000 ลิตร
เกิน 1,000 ตารางเมตร
36,000 ลิตร
 
6.
เครื่องดับเพลิงมือถือประเภท เอ ชนิดของเครื่องดับเพลิงมือถือที่ใช้ให้คำนวณตามพื้นที่ของสถานที่ ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยที่กำหนดตามตาราง ดังต่อไปนี้

ชนิดของเครื่องดับเพลิง

พื้นที่ของสถานที่ ซึ่งมีสภาพเสี่ยง ต่อการเกิดอัคคีภัย
อย่างเบา ต่อเครื่องดับเพลิง
1 เครื่อง

พื้นที่ของสถานที่ ซึ่งมีสภาพเสี่ยง ต่อการเกิดอัคคีภัย
อย่างปานกลาง ต่อเครื่องดับเพลิง 1 เครื่อง

พื้นที่ของสถานที่ ซึ่งมีสภาพเสี่ยง ต่อการเกิดอัคคีภัย
อย่างร้ายแรง ต่อเครื่องดับเพลิง 1 เครื่อง

1- เอ
2- เอ
3- เอ
4- เอ
5- เอ
10- เอ
20- เอ
40- เอ
200 ตรม.
560 ตรม.
840 ตรม.
1,050 ตรม.
1,050 ตรม.
1,050 ตรม.
1,050 ตรม.
1,050 ตรม.
ไม่อนุญาตให้ใช้
200 ตรม.
420 ตรม.
560 ตรม.
840 ตรม.
1,050 ตรม.
1,050 ตรม.
1,050 ตรม.
ไม่อนุญาตให้ใช้
ไม่อนุญาตให้ใช้
200 ตรม.
370 ตรม.
560 ตรม.
840 ตรม.
840 ตรม.
1,050 ตรม.

7.
เครื่องดับเพลิงมือถือประเภท บี ชนิดของเครื่องดับเพลิงมือถือที่ใช้ให้คำนวณตามพื้นที่ของสถานท ี่ซึ่งมีสภาพเสี่ยงต่อการเกิดอัคคีภัยที่กำหนดตามตาราง ดังต่อไปนี้

สถานที่ซึ่งมีสภาพเสี่ยง ต่อการเกิดอัคคีภัย

ชนิดของเครื่องดับเพลิง

ระยะห่างจากวัสดุ ที่ก่อให้เกิดเพลิงประเภท บี

อย่างเบา

5- บี
10- บี

9 เมตร
15 เมตร

อย่างปานกลาง

10- บี
20- บี

9 เมตร
15 เมตร

อย่างร้ายแรง

20- บี
40- บี

9 เมตร
15 เมตร

 
8.
การติดตั้งเครื่องดับเพลิงตั้งแต่ 2 เครื่องขึ้นไป แต่ละเครื่องต้องมีระยะห่างไม่เกิน 20 เมตร
9.
เครื่องดับเพลิงทุกเครื่องต้องมีเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์แสดงว่าเป็นชนิดใด ใช้ดับเพลิงประเภทใด โดยเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ต้องมองเห็นชัดเจนไม่น้อยกว่า 1.50 เมตร

10.

เครื่องดับเพลิงแต่ละเครื่องต้องมีน้ำหนักสุทธิไม่เกินยี่สิบกิโลกรัม ติดตั้งสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า 1 เมตรแต่ไม่เกิน 1.40 เมตร
11.
มีการตรวจสภาพเครื่องดับเพลิงไม่น้อยกว่า 6 เดือนต่อครั้ง และเก็บผลให้พนักงานตรวจได้ตลอดเวลา
12.
สถานประกอบการที่มีตั้งแต่ 2 ชั้นขึ้นไปต้องติดตั้งระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ชนิดเปล่งเสียงให้ได้ยินอย่างทั่วถึง โดยระดับความดังของเสียงไม่น้อยกว่า 100 เดซิเบล(เอ) วัดจากจุดกำเนิดเสียงโดยรอบ
13.
ต้องติดตั้งสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ในทุกชั้นและมีระยะห่างจากจุดทำงานไม่เกิน 30 เมตร
14.
มีการทดสอบประสิทธิภาพสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง

 

มาตรฐานด้านความร้อน

เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับภาวะแวดล้อม หมวด 1 ความร้อน

ข้อ 2 ภายในสถานประกอบการที่มีลูกจ้างทำงานอยู่ จะมีสภาพความร้อนที่ทำให้อุณหภูมิร่างกายของลูกจ้างสูงเกินกว่า 38 องศาเซลเซียส มิได้
ข้อ 3 ในกรณีที่สถานประกอบการ มีสภาพความร้อนที่ทำให้อุณหภูมิร่างกายของลูกจ้างสูงเกินกว่า 38 องศาเซลเซียส ให้นายจ้างดำเนินการแก้ไขหรือปรับปรุงเพื่อลดสภาพความร้อนนั้น หากแก้ไขหรือปรับปรุงไม่ได้ นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างมีเครื่องป้องกันความร้อน มิให้อุณหภูมิร่างกายของลูกจ้างสูงเกินกว่า 38 องศาเซลเซียส
ข้อ 4 ในกรณีอุณหภูมิร่างกายของลูกจ้างสูงเกินกว่า 38 องศาเซลเซียส นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างหยุดพักชั่วคราว จนกว่าอุณหภูมิร่างกายของลูกจ้างอยู่ในสภาพปกติ
ข้อ 5 ในที่ที่เป็นแหล่งกำเนิดความร้อน ที่มีสภาพความร้อนสูงถึงขนาดที่เป็นอันตรายแก่สุขภาพอนามัยของบุคคล ให้นายจ้างปิดประกาศเตือนให้ทราบ
ข้อ 6 ให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างซึ่งทำงานใกล้แหล่งกำเนิดความร้อน ที่ทำให้อุณหภูมิในบริเวณนั้นสูงเกินกว่า 45 องศาเซลเซียส สวมชุดแต่งกาย รองเท้า และถุงมือสำหรับป้องกันความร้อนมาตรฐานที่กำหนดในหมวด 4 ตลอดเวลาการทำงาน
 

มาตรฐานด้านแสงสว่าง


เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับสภาวะแวดล้อม หมวด 2 แสงสว่าง

1. งานที่ไม่ต้องการความละเอียด เช่น การขนย้าย การบรรจุ การบด ต้องมีความเข้มของแสงไม่น้อยกว่า 50 Lux
2. ในโกดังหรือห้องเก็บวัสดุ เฉลียง และบันไดในบริเวณสถานที่ประกอบการ ต้องมีความเข้มของแสงสว่างไม่น้อยกว่า 50 Lux
3. งานที่ต้องการความละเอียดเล็กน้อย เช่น การผลิตหรือประกอบชิ้นส่วนอย่างหยาบๆ การสีข้าว ต้องมีความเข้มของแสงสว่างไม่น้อยกว่า 100 Lux
4. งานที่ต้องการความละเอียดปานกลาง เช่น การเย็บผ้า การเย็บหนัง ประกอบภาชนะ ต้องมีความเข้มของแสงสว่างไม่น้อยกว่า 200 Lux
5. งานที่ต้องการความละเอียดสูง เช่น การกลึงแต่งโลหะ การซ่อมแซมเครื่องจักร การทดสอบหรือตรวจผลิตภัณฑ์ ต้องมีความเข้มของแสงสว่างไม่น้อยกว่า 300 Lux
6. งานที่ต้องการความละเอียดมากเป็นพิเศษ เช่น เจียระไนเพชร พลอย การประกอบชิ้นส่วนที่มีขนาดเล็ก การเย็บผ้าสีมืดทึบ ต้องมีความเข้มของแสงสว่างไม่น้อยกว่า 1000 Lux
7. ถนนและทางเดินนอกอาคารต้องมีความเข้มของแสงสว่างไม่น้อยกว่า 20 Lux

 

มาตรฐานด้านเสียง

เรื่องความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับสภาวะแวดล้อม หมวด 3 เสียง

ภายในสถานที่ประกอบการที่ให้ลูกจ้างคนใดคนหนึ่งทำงาน ดังต่อไปนี้

1.
ไม่เกินวันละเจ็ดชั่วโมง ต้องมีระดับเสียงที่ลูกจ้างได้รับติดต่อกันไม่เกินเก้าสิบเอ็ดเดซิเบล (เอ)
2.
เกินวันละเจ็ดชั่วโมง แต่ไม่เกินแปดชั่วโมง จะต้องมีระดับเสียงที่ลูกจ้างได้รับติดต่อกันไม่เกินเก้าสิบเดซิเบล (เอ)
3.
เกินวันละแปดชั่วโมง จะต้องมีระดับเสียงที่ลูกจ้างได้รับติดต่อกันไม่เกินแปดสิบเดซิเบล (เอ)
4.
นายจ้างจะให้ลูกจ้างทำงานในที่ที่มีระดับเสียงเกินกว่าหนึ่งร้อยสิ่สิบเดซิเบล (เอ) มิได

มาตรฐานตรวจวัดระดับเสียงสูงสุด

มาตรฐาน
TWA ( 8 hr )
Lmax
ประกาศกระทรวงมหาดไทย
90 d B(A)
140 d B (A)
OSHA
90 d B(A)
115 d B (A)

 

มาตรฐานด้านสารเคมีและอนุภาค

เรื่อง ความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับภาวะแวดล้อม( สารเคมี )

1.
ตลอดระยะเวลาการทำงาน ภายในสถานประกอบการที่ให้ลูกจ้างทำงาน จะมีปริมาณความเข้มข้นของสารเคมีในบรรยากาศของการทำงานโดยเฉลี่ย เกินกว่าที่กำหนดในตารางหมายเลข 1 ตามท้ายประกาศนี้มิได้
2.
ไม่ว่าระยะเวลาใดของการทำงาน ห้ามให้ลูกจ้างทำงานในที่ที่มีปริมาณความเข้มข้นของสารเคมีเกินกว่าที่กำหนดในตารางหมายเลข 2 ท้ายประกาศนี้
3.
ห้ามให้ลูกจ้างทำงานในที่ที่มีปริมาณความเข้มข้นของสารเคมีเกินกว่าที่กำหนดไว้ในตารางหมายเลข 3 ท้ายประกาศนี้
4.
ห้ามให้ลูกจ้างทำงานในที่ที่มีปริมาณฝุ่นแร่ในบรรยากาศของการทำงาน ตลอดระยะเวลาการทำงานปกติเฉลี่ยเกินกว่าที่กำหนดในตารางหมายเลข 4 ตามท้ายประกาศนี้

มาตรฐานเกี่ยวกับอนุภาค

มาตรฐาน
ไทย
OSHA
NIOSH
ACGIH
PNOC
( mg/ m3)
Inhalable
dust
-
15
-
10
Respirable dust
-
5
-
3
Silica
( mg/ m3)
Inhalable
dust
30/
(%silica + 2)
-
-
-
Respirable dust
10/
(%silica + 2)
10/
(%silica + 2)
0.05
0.1
Aluminium
( mg/ m3)
Inhalable
dust
-
-
10
10
Respirable dust
-
-
5
-

หมายเหตุ : PNOC : Particulate not otherwise classified
มาตรฐานของ สำหรับอนุภาคอื่นๆ OSHA, NIOSH, ACGIH สามารถค้นคว้าได้จากหนังสือหรือเอกสารต่างๆ

 

มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสีและเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย

1. สีเพื่อความปลอดภัยและสีตัดให้เป็นไปตามตาราง ดังต่อไปนี้

ตารางที่ 1 สีเพื่อความปลอดภัยและสีตัด

สีเพื่อความปลอดภัย ความหมาย ตัวอย่างการใช้งาน สีตัด
สีแดง - หยุด - เครื่องหมายหยุด
- เครื่องหมายอุปกรณ์หยุดฉุกเฉิน
- เครื่องหมายห้าม
สีขาว
สีเหลือง - ระวัง
- มีอันตราย
- ชี้บ่งว่ามีอันตราย ( เช่น ไฟ วัตถุระเบิด กัมมันตภาพรังสี วัตถุมีพิษและอื่นๆ )
- ชี้บ่งถึงเขตอันตราย ทางผ่านที่มีอันตราย เครื่องกีดขวาง 2)
- เครื่องหมายเตือน
สีดำ
สีฟ้า - บังคับให้ต้องปฏิบัติ - บังคับให้ต้องสวมเครื่องป้องกันส่วนบุคคล
- เครื่องหมายบังคับ
สีขาว
สีเขียว - แสดงภาวะปลอดภัย - ทางหนี
- ทางออกฉุกเฉิน
- ฝักบัวชำระล้างฉุกเฉิน
- หน่วยปฐมพยาบาล
- หน่วยกู้ภัย
- เครื่องหมายสารนิเทศแสดงภาวะปลอดภัย
สีขาว

หมายเหตุ :
1) สีแดงยังใช้สำหรับอุปกรณืเกี่ยวกับการป้องกันอัคคีภัย อุปกรณ์ดับเพลิง และตำแหน่งที่ตั้งอีกด้วย
2) อาจใช้สีแดงส้มวาวแสงแทนสีเหลืองได้ แต่มิให้ใช้แทนสีเหลืองกับเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัยตามตาราง ที่ 2 สีแดงส้มวาวแสงนี้มองเห็นเด่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาวะที่มืดมัว

2.
รูปแบบของเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัยและสีที่ใช้แบ่งเป็น 4 ประเภทตามจุดประสงค์ของการแสดงความหมาย ตามตารางที่ 2

ตารางที่ 2 รูปแบบของเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย

ประเภท
รูปแบบ
สีที่ใช้
หมายเหตุ
เครื่องหมายห้าม
สีพื้น : สีขาว
สีของแถบตามขอบวงกลม และขอบขวาง : สีแดง

สีของสัญลักษณ์ภาพ : สีดำ

- พื้นที่ของสีแดง ต้องมีอย่างน้อยร้อยละ 35 ของพื้นที่ทั้งหมดของเครื่องหมาย
- แสดงสัญลักษณ์ภาพไว้ตรงกลาง ของเครื่องหมาย โดยไม่ทับแถบขวาง
เครื่องหมายเตือน
สีพื้น : สีเหลือง
สีของแถบตามขอบ : สีดำ

สีของสัญลักษณ์ภาพ : สีดำ

- พื้นที่ของสีเหลือง ต้องมีอย่างน้อยร้อยละ 50 ของพื้นที่ทั้งหมดของเครื่องหมาย
เครื่องหมายบังคับ
สีพื้น : สีฟ้า

สีของสัญลักษณ์ภาพ : สีขาว

- พื้นที่ของสีฟ้า ต้องมีอย่างน้อยร้อยละ 50 ของพื้นที่ทั้งหมดของเครื่องหมาย
เครื่องหมายสารนิเทศ เกี่ยวกับภาวะปลอดภัย
สีพื้น : สีเขียว

สีของสัญลักษณ์ภาพ : สีขาว

- พื้นที่ของสีเขียว ต้องมีอย่างน้อยร้อยละ 50 ของพื้นที่ทั้งหมดของเครื่องหมาย
- อาจใช้รูปแบบเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าได้
 
3.
ในกรณีไม่มีสัญลักษณ์ภาพที่เหมาะสมสำหรับสื่อความหมายตามที่ต้องการ ให้ใช้เครื่องหมายทั่วไปสำหรับเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัยร่วมกับเครื่องหมายเสริม โดยมีรายละเอียด ดังนี้
-
รูปแบบของเครื่องหมายเสริมเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า หรือสี่เหลี่ยมจตุรัส
-
สีพื้นเป็นสีเดียวกับสีเพื่อความปลอดภัย และสีข้อความเป็นไปตามสีตัดในตารางที่ 1 หรือสีพื้นสีขาวข้อความสีดำ
-
ช่องไฟระหว่างตัวอักษรต้องไม่แตกต่างกันมากกว่าร้อยละ 10
-
ลักษณะตัวอักษรต้องดูเรียบง่าย ไม่มีแรเงาหรือลวดลาย
-
ความกว้างของตัวอักษรไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 ของความสูงตัวอักษร

ตัวอย่าง

    

ขนาดของเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัยและตัวอักษร
ขนาดของเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย และตัวอักษรที่ใช้ในเครื่องหมายเสริม กำหนดไว้เป็นแนวทางตามตารางที่ 3 ดังนี้

ตารางที่ 3 ขนาดของเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย และตัวอักษร

ความสูงพิกัดของแผ่นเครื่องหมาย (a)
เส้นผ่านศูนย์กลาง หรือความสูงของเครื่องหมาย (b)
ความสูงของตัวอักษร ในเครื่องหมายเสริม
75
100
150
225
300
600
750
900
1200
60
80
120
180
240
480
600
720
960
5.0
6.6
10.0
15.0
20.0
40.0
50.0
60.0
80.0

 

มาตรฐาน ACGIH
( American Conference of Governmental Industrial Hygiene )

Heat Exposure Tables
Permissible Heat Treashold Limit Value ( Value are give in ° C WBGT )
ช่วงทำงาน - พักในแต่ละชั่วโมง ความหนักเบาของงาน
งานเบา งานปานกลาง งานหนัก
ทำงานตลอดเวลา 30.0
26.7 25.0
ทำงาน 75% พัก 25% 30.6
30.6 25.9
ทำงาน 50% พัก 50% 31.4
31.4 27.9
ทำงาน 25% พัก 75% 32.2
32.2 30.0

From “American Conference of Governmental Industrial Hygienists Treshold Limit Values and Biological Exposure Indices for 1988 – 1989“
งานเบา หมายถึง งานที่ต้องใช้พลังงานไม่เกิน 200 Kcal / hr หรือ 800 BTU / hr เช่น นั่งหรือยืนควบคุมเครื่องจักร ทำงานเบาด้วยมือหรือแขน
งานปานกลาง หมายถึง งานที่ต้องใช้พลังงาน 200 - 350 Kcal / hr หรือ 800 - 1400 BTU / hr เช่น เดินและยกของน้ำหนักปานกลาง
งานหนัก หมายถึง งานที่ต้องใช้พลังงาน 350 - 500 Kcal / hr หรือ 1400 - 2000 BTU / hr เช่น การขุด การตัก เป็นต้น
ตารางแสดงค่าพลังงานเผาผลาญอาหาร ( Metabolism ) มาตรฐานที่ใช้ในกิจกรรมการทำงาน

 

มาตรฐาน OSHA
( Occupational Safety and Health Association )

มาตรฐานระดับเสียงที่อนุญาตให้สัมผัสได้ในระยะเวลาหนึ่ง

Sound Level

d B(A)

OSHA

* PEL ( hr/ day )

Sound Level

d B(A)

OSHA

* PEL ( hr/ day )

85
16
101
1.7
86
14
102
1.5
87
12
103
1.4
88
11
104
1.3
89
9
105
1
90
8
106
52 ( minutes)
91
7
107
46( minutes)
92
6.2
108
40( minutes)
93
5.3
109
34( minutes)
94
4.6
110
30( minutes)
95
4
111
26( minutes)
96
3.5
112
23( minutes)
97
3
113
20( minutes)
98
2.8
114
17( minutes)
99
2.3
115
0
100
2
-
-

หมายเหตุ : PEL = Permissible Exposture Limit

 
2004 ©. DEPARTMENT OF INDUSTRIAL WORKS. All Rights Reserved. Designed by Paragon Design Group Limited